Brussels Minister-President Rudi Vervoort en Brussels Staatssecretaris voor Internationale Relaties en Buitenlandse Handel, Pascal Smet zijn in Turkije,  in het kader van een politieke en economische missie, om Brussel te vertegenwoordigen. Op het programma staan diverse politie en economische ontmoetingen.

De agenda van dit 3-daags bezoek is goed gevuld. De Minister-President en de Staatssecretaris gaan tijdens dit werkbezoek onder andere de burgemeesters van Istanboel en Ankara ontmoeten. Daarnaast vinden er meetings plaats met de economische sector maar ook met de lgbtqi+-gemeenschap en een vluchtelingenorganisatie die gecoördineerd wordt door de VN. Beide regeringsleden zullen ook een bezoek brengen aan een nieuw stadsproject waarbij een oude gascentrale werd omgevormd tot een culturele pool en begeven zich ook naar een historisch centrum waarbij men good practices tussen beide steden zal delen inzake stadsherwaardering.

Reeds in februari dit jaar ratificeerden de minister-president en staatssecretaris Pascal Smet een Motion Of Understanding (MOU) met de burgemeester van Istanbul. Het MOU met Ankara zal op zijn beurt ter plekke worden ondertekend op dinsdag 26 oktober.

Naast de regeringsleden neemt een delegatie van 10 verschillende economische Brusselse actoren deel aan de missie waaronder het Managment Center Europa (MCE). Het MCE is een toonaangevende aanbieder van Learning & Development en ze zijn al meer dan 60 jaar gevestigd in het Brussels Gewest. Morgen tekenen ze een akkoord met de Istanbul Technical University om samen te werken om onder andere hun alumniwerking te begeleiden.

Vertegenwoordigers van Hub.brussels zullen de Brusselse bedrijven ter plaatse begeleiden om potentiële klanten te ontmoeten, netwerken op te bouwen en de mogelijkheden van de Turkse markt verder te verkennen. 

Daarnaast vindt er ook een ontmoeting plaats met drie verschillende lgbtqi+-organisaties inzake de uitdagingen voor de toekomst en het effect en de problematiek rond isolement als gevolg van de coronapandemie. In Ankara wordt tenslotte een internationaal centrum van de Verenigde Naties bezocht die zich specifiek richt tot het professioneel opleiden van mensen die internationale bescherming nodig hebben.

Minister-President Rudi Vervoort: “Met deze Brusselse missie zetten we een nieuwe stap in onze betrekkingen met Istanbul en Ankara. Er staat heel wat op het programma: politieke ontmoetingen, terreinbezoeken, een zakenforum, mogelijkheden om te networken en een plechtigheid voor de ondertekening van een samenwerkingsakkoord.  In het kader van ons protocolakkoord zullen we samen nagaan op welke manier we verder vorm kunnen geven aan de duurzame en inclusieve stad van morgen.”

“In moeilijke tijdens, met verschillende spanningen op het wereldtoneel, is het juist zeer belangrijk om aan stadsdiplomatie te doen. Als we grootstedelijke uitdagingen, rond bijvoorbeeld stadsontwikkeling, gelijke kansen, volksgezondheid en klimaat echt willen aanpakken dan moeten we samenwerken met andere wereldsteden. In dat kader zullen we de komende dagen de burgemeesters van de progressieve steden Istanbul en Ankara ontmoeten en vertegenwoordigers van vluchtelingenorganisaties en de lgbtq+ community. Daarnaast zullen we, samen met een tiental Brusselse bedrijven, verder de mogelijkheden exploiteren van de Turkse markt voor onze ondernemers. Turkije is niet alleen een grote afzetmarkt, we hebben ook een bijzondere band gezien de grote Turkse diaspora in Brussel,” zegt Pascal Smet, Brussels Staatssecretaris voor Internationale Relaties en Buitenlandse Handel.

De minister-president van het Brussels Gewest, Rudi Vervoort, en de staatssecretaris van Huisvesting, Nawal Ben Hamou, maakten bekend dat de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM) koos voor de tijdelijke vereniging onder leiding van architectenbureau Atelier Kempe Thill en Kaderstudio (volledige samenstelling van het team: zie pagina 4) voor het ontwerp van het eerste publieke woningbouwproject van Usquare.brussels.

Dit project maakt deel uit van de reconversie van de voormalige Fritz Toussaintkazerne in Elsene, die wordt gecoördineerd door de Maatschappij voor Stedelijke Inrichting (MSI). Het bestaat uit de ingrijpende renovatie van drie bestaande gebouwen en een bijgebouw tot 32 sociale huurwoningen. Dit complex op de hoek van de Fritz Toussaintstraat en de Kroonlaan wordt het ‘Clos des Mariés’ genoemd, omdat het oorspronkelijk was ontworpen voor de huisvesting van getrouwde rijkswachters. Een deel ervan stond leeg en een ander deel werd gebruikt voor de kantoren van de Scheepvaartpolitie. Dit geheel van erfgoedkundig belang kan dus zijn eerste bestemming als woonruimte weer waarmaken.               

Het project wordt gerealiseerd voor de openbare huisvestingsmaatschappij BinHôme, die het projecteigenaarschap overdraagt aan de BGHM.

Minister-president van het Brussels Gewest Rudi Vervoort: “Ik ben verheugd over deze stap naar de concretisering van de eerste publieke woningbouwoperatie in Usquare.brussels. De gewestregering heeft beslist dat alle gezinswoningen die de reconversie van de voormalige Fritz Toussaintkazerne oplevert publiek zullen zijn. De bouw van sociale woningen door de BGHM voor BinHôme biedt de mogelijkheid om de vraag naar huisvesting van de Brusselaars te vervullen en zal ook bijdragen aan de diversiteit in deze open en dynamische, stedelijke en gezellige, universitaire en internationale, duurzame en innovatieve wijk die de MSI hier in opdracht ontwikkelt. Dit project van de BGHM beantwoordt bovendien aan de doelstellingen van het gewest op het vlak van de restauratie van erfgoed en het toepassen van circulaire bouwprincipes, twee belangrijke krachtlijnen in de ontwikkeling van Usquare.brussels.”

Staatssecretaris voor Huisvesting Nawal Ben Hamou: “De integratie van sociale woningen in het project Usquare.brussels is van groot belang als je weet dat Elsene momenteel het laagste aantal sociale woningen van het gewest heeft. Het renovatieproject van de oude gebouwen van het Clos des Mariés zal op termijn 32 nieuwe woningen opleveren voor gezinnen die op de wachtlijst staan voor een sociale woning. Dit project sluit ook aan op de noodzaak om in de dichtstbebouwde buurten van het gewest alle kansen te grijpen om bestaande gebouwen te herbestemmen tot publieke woningen, zodat er een voldoende aanbod is van betaalbare woningen voor gezinnen met een laag inkomen.”

Yves Lemmens, directeur-generaal van de BGHM: “Het winnende project van Atelier Kempe Thill – Kaderstudio slaagt erin de uitdagingen van kwaliteitsvolle woningen te verenigen met het streven naar karaktervolle plaatsen door de omgeving van het Clos des Mariès te sublimeren tot een triptiek van groene, intieme tuinen. De architecten stellen een nieuwe, moderne lezing van het Clos des Mariés voor met een verbindend principe en een herwaardering van het erfgoed. Zo faciliteren ze de integratie van het Clos in de bredere context van de kazernes. Het project legt de nadruk vooral op de mix van woningen, de mogelijkheid van ontmoeting en sociale cohesie, de integratie van biodiversiteit en zachte mobiliteit, met aandacht voor de circulariteit van de materialen. Met dit pilootproject schaart de BGHM zich met veel enthousiasme samen met het winnende team achter de dynamiek van circulaire en duurzame bouwprincipes, in samenwerking met Leefmilieu Brussel en andere actoren uit de circulaire sector. Het complex van 4 gebouwen rond 2 binnenpleinen biedt een uitzonderlijk kader voor deze 32 sociale woningen, waarvan het merendeel is bestemd voor grote gezinnen. Het project beantwoordt aan de nood van de toekomstige beheerder met een aanbod van woningen met 1 tot 6 slaapkamers. De BGHM wil de aanvraag voor de bouwvergunning indienen in zomer 2022 en de eerste huurders verwelkomen in 2025.”

Gilles Delforge, directeur van de MSI: “Dit project vormt een nieuwe ‘steen’ van het project Usquare.brussels, die zal bijdragen aan de mix van functies en het inclusieve karakter. Het sluit aan bij de universitaire voorzieningen die de VUB en ULB ontwikkelen met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), bij de toekomstige koopwoningen voor gezinnen die worden gebouwd door citydev.brussels en bij de toekomstige studentenwoningen, bij de buurtvoorzieningen en bij de openbare ruimte waarvan de MSI de realisatie in goede banen zal leiden. De samenwerking met de BGHM en BinHôme in het kader van de coördinatieopdracht van de MSI voor de gehele site van Usquare.brussels heeft geleid tot de keuze van een project dat optimaal beantwoordt aan de doelstellingen van het stadsproject voor de site. Het geselecteerde architecturale ontwerp verenigt respect voor het erfgoed met nieuwe vormen van wonen en leven. Bovendien hebben alle woningen beschikking over buitenruimte. Het kiest doelbewust voor het hergebruik van materialen. Het houdt rekening met de integratie binnen de bredere context van Usquare.brussels, maar behoudt de eigenheid van het Clos. Als ‘aanstuurder’ van Usquare.brussels waakt de MSI vanuit haar rol als coördinator van grootschalige Brusselse stadsontwikkelingsprojecten over de goede samenwerking tussen alle betrokkenen en de goede integratie van alle onderdelen van de reconversie van de voormalige kazerne.”

De architecten van Atelier Kempe Thill en Kaderstudio benadrukken het volgende bij de beschrijving van project: “De stedenbouwkundige situatie van het stratenblok is heel interessant: het ligt op een strategische positie binnen de metropool aan een belangrijke verkeersas en heeft tegelijkertijd een naar binnen gekeerde inplanting, met een afgesloten groene ruimte, als een ‘hortus conclusus’ die doet denken aan oude kloostertuinen. Het woonproject is beschermd of zelfs geïsoleerd van het stadsleven, waardoor er een sfeer hangt die je zelden vindt in Brussel en die je zin geeft om er te wonen. Het is dus belangrijk om deze huiselijke ambiance en deze landelijke sfeer te onderstrepen, zodat een unieke plaats om te leven ontstaat. We stellen voor om de gemeenschappelijke en private open ruimtes sterk te vergroenen. De klim- en kruipplanten geven een totaal ander beeld aan de streng ogende kazerne. De aaneengesloten balkons over de volledige lengte van de gevel bieden de woningen een echte bijkomende ruimte om te leven. Het project streeft ook naar hoge normen op het vlak van duurzaamheid, met een minutieuze aandacht voor de kwaliteiten van de bestaande gebouwen en de integratie van circulaire bouwtechnieken. Het Clos des Mariés zal ook worden aangesloten op het toekomstig stadsverwarmingsnet dat wordt ontwikkeld voor de hele site van Usquare.brussels, zodat er geen fossiele brandstoffen meer nodig zijn. Het nieuwe ‘plantaardige’ thema van het project dat het globale beeld van het Clos bestrijkt en de circulaire methodologie van de ontwerpers bieden een duidelijk antwoord op de huidige en toekomstige noden van stadswoningen en op de milieuvraagstukken.”

Er waait een nieuwe wind op de site van het Rood Klooster in Oudergem. De Priorwoning, de oudste vesting van het oude klooster, staat al 20 jaar leeg maar krijgt nu  een tweede leven, want de restauratie- en renovatiewerken van deze parel van het gewestelijk erfgoed is klaar.  In 2019 werden de werken op initiatief van het Brusselse gewest gestart en uitgevoerd door de architectenbureaus Origin en LD2. Op termijn zal de plek een horeca-etablissement huisvesten en op de eerste verdieping zal het tevens  socioculturele evenementen verwelkomen.

De Priorwoning van het Rood Klooster is een van de oudste vestingen van het oude klooster en werd gebouwd tussen de 14e en de 15e eeuw. Tijdens de 17e en 18e eeuw kende het grote transformatiefases.

Bij het opstarten van de werf vertoonde het gebouw belangrijke gebreken alsook stabiliteitsproblemen bij de plankenvloer op de eerste verdieping. Bovendien waren er aanzienlijke beperkingen verbonden aan het renovatieproject. Ten eerste zijn er de erfgoedvereisten, aangezien zowel  gebouw als  de locatie op de monumentenlijst staan.  Ten tweede zijn er de milieuvereisten, aangezien de Priorwoning in een beschermd gebied ligt (Natura 2000) en aanzienlijke uitdagingen inhoudt op het gebied van biodiversiteit, met name inzake de aanwezigheid van vleermuizen op de zolder.

Na 20 jaar leegstand bereidt deze schat van het Brussels erfgoed de heropening voor het grote publiek voor.

De renovatie- en restauratiewerkzaamheden, die werden aangevat door de Directie Facilities van de GOB (Gewestelijke Overheidsdienst Brussel ) omkaderd en gefinancierd door de experts van Urban – Erfgoed en beheerd door de architectenbureaus Origin en LD2, hebben het mogelijk gemaakt alle erfgoed- en architecturale overblijfselen van het gebouw te behouden en te reconstrueren: zoals bijvoorbeeld de gevels, het interieur,  het dak, de vloer, de scheidingswanden op de eerste verdieping, en de ogivale traveeën. Allen zijn zeer opmerkelijke elementen van de vroegere kloostergalerij.

Om deze uitzonderlijke plek een tweede leven te geven, is de benedenverdieping ingericht om op termijn een horecazaak te huisvesten. Door het behoud van verschillende elementen pand zal deze verdieping haar authenticiteit behouden. Naast het gebouw waren de werkzaamheden ook gericht op de transformatie van de omgeving van het gebouw. Daartoe werd een terras aangelegd aan de voorzijde van de Priorij.

Gedurende de gehele bouwperiode stond de erfgoedfunctie van de site volledig ten dienste van de renovatie en het op peil brengen van het gebouw. De hedendaagse ingrepen werden uitgevoerd zodat de bezoekers zich kunnen voorstellen hoe de plaats er in de hoogdagen uitzag. Dankzij deze mooie verwezenlijking zijn het Gewest en de architecten die met het project zijn belast, blij een nieuwe dynamiek te brengen op deze plek met een rijke geschiedenis en staan zij te popelen om u die te laten ontdekken.

Minister-president Rudi Vervoort zegt: “Na twee jaar van ingrijpende werkzaamheden – die trouwens bijzonder moeilijk werden gemaakt door de beschermende maatregelen die zowel op erfgoedkundig als op milieuvlak gelden voor deze opmerkelijke site – zijn de algemene restauratie en renovatie van de Priorij, die sinds 1992 leegstond, nu volledig afgerond. Ik wil de architecten en de mensen van de gewestelijke administratie, zowel van de Directie Facilities van de GOB als van de Directie Cultureel Erfgoed van urban.brussels, van harte bedanken voor het geleverde werk. Dankzij hun inspanningen, hun bezieling en hun bekwaamheid zijn ze er immers in geslaagd om een nieuw bestaan te schenken aan deze uitzonderlijke plek. In naam van de Brusselse regering ben ik bijzonder verheugd dat alle Brusselaars en alle liefhebbers van erfgoed er opnieuw terechtkunnen.” 

“We ronden een emblematisch project af. Urban.brussels financierde het project niet alleen, onze erfgoedexperten van urban.brussels hebben dit project ook van A tot Z begeleid en de architecten advies gegeven. Dat we deze fantastische plek nieuw even kunnen inblazen, met respect voor het verleden, is een enorme meerwaarde voor onze stad. Veel Brusselaars zullen hiervan genieten. Alweer een bewijs dat ons erfgoed uit het verleden niet alleen beschermen, we laten het ook actief deel uitmaken van onze toekomst,” verklaart staatssecretaris voor Stedenbouw en Erfgoed Pascal Smet.

20 jaar leegstand lijkt misschien kort voor een gebouw met een geschiedenis van meer dan 6 eeuwen, dat een van de opmerkelijkste getuigen is van ons gemeentelijke erfgoed. Maar voor de mensen van Oudergem, kan ik u verzekeren dat het lang geduurd heeft! Dus we zullen ons plezier niet verbergen! En dit is des te meer waar omdat wij, na weer een lange wachttijd, zojuist de bouwvergunning hebben gekregen voor de renovatie van de gebouwen die de gemeente op het terrein in gebruik heeft, namelijk de manege, de boerderij en de schuur. Binnenkort zal Rood-Klooster zijn oude glorie herwonnen hebben en een belangrijk cultureel, educatief en recreatief centrum in de Brusselse Gewest worden.” voegt burgemeester van Oudergem Didier Gosuin toe.

 

Voor foto’s van de site kunt u klikken op volgende link:https://beculture.wetransfer.com/downloads/39a08fa1ae78c24b61ed6e506c6c4a3b20211019182833/a3d6f4

In aanwezigheid van Rudi Vervoort, Minister-President van het Brussels Gewest, bevoegd voor het gehandicaptenbeleid, Barbara Trachte, Minister-President van de Franse Gemeenschapscommissie (COCOF) en Boris Dilliès, Burgemeester van Ukkel, is zopas een nieuwe leefruimte voor volwassen personen met een handicap ingehuldigd op de site van het IRSA (Koninklijk Instituut voor Doven en Blinden) in Ukkel. Als deel van een project gedragen door de Raad van Bestuur van het IRSA en met financiële steun van de Zusters van Liefde en van de overheid (COCOF) komt dit moderne gebouw met visionair ontwerp tegemoet aan het gebrek aan opvangplaatsen voor volwassen personen met een zintuiglijke, motorische of mentale handicap in Brussel.

Een gebouw dat aansluit bij de ontwikkeling van het IRSA 

Het project (dat al 30 jaar rijpt in de geesten) startte concreet in 2010. Het IRSA kampte toen met een complexe verblijfsproblematiek: de jongeren zaten verspreid over vijf verschillende residenties en de volwassenen waren ondergebracht in een rudimentair huis dat zelfs niet aan de nieuwe veiligheidsnormen voldeed.  Bovendien beantwoordde de woonomgeving ook niet aan de noden van verouderende volwassenen met een handicap.  « De renovatie van l’Aubier (het bestaande gebouw) en de bouw van de nieuwe Aubier werden ingeschreven in de ontwikkelingsstrategie van het Dienstencentrum », legt Reginald Beyaert, Algemeen Directeur van het IRSA uit.

De onmisbare steun van de overheid

Het grootste deel van de werken werd gefinancierd door de Franse Gemeenschapscommissie (COCOF),  namelijk zo’n 4,3 miljoen euro van het totaal projectbudget van 6,8 miljoen euro. « Dit project ligt me nauw aan het hart, zegt Céline Fremault, Voorzitster van de Raad van Bestuur van het IRSA sinds februari 2021. Ik ben bijzonder blij dat ik destijds als Minister bevoegd voor het gehandicaptenbeleid in de COCOF hieraan heb kunnen bijdragen. De concrete verwezenlijking van dit project staat ook symbool voor de wil van het IRSA om zijn infrastructuur verder uit te bouwen en te moderniseren. Ik wil graag het werk voortzetten dat door mijn voorganger Marcel Crochet in de steigers is gezet en die blijk heeft gegeven van veel doorzettingsvermogen in dit dossier ».

« Het gebouw dat wij vandaag inhuldigen is een prachtig voorbeeld van een geslaagde samenwerking tussen de overheid en de privésector. Bovendien gaat het niet enkel over de renovatie van onze gebouwen, die fundamenteel is, maar is het voor mij sinds het begin van de legislatuur ook essentieel dat we een groot deel van ons budget besteden aan het scheppen van nieuwe dag- en verblijfplaatsen.  We hebben al 107 plaatsen kunnen openen sedert september 2019 en we blijven verder alles in het werk stellen om te komen tot een nog breder aanbod », besluit Rudi Vervoort, Minister-President van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Barbara Trachte, minister-president van Franse Gemeenschapscommissie: “Het verhogen van het aantal dagopvang- en logeerplaatsen voor mensen met een handicap is één van de prioriteiten van het college van Franse Gemeenschapscommissie voor deze legislatuur. Ik ben verheugd dat de bouw van de Nouvel Aubier tot dit doel zal bijdragen. Bovenal wil ik iedereen bedanken en feliciteren die heeft geloofd in dit langetermijnprojectdat zal bijdragen tot het welzijn van de bewoners en hun gezinnen.”

Boris Dillès, Burgemeester van Ukkel: “Om de samenleving warmer te maken, moeten we ervoor zorgen dat personen met een handicap in het hart van de steden kunnen leven, in kwalitatieve omgevingen, zoals hier het geval is, met het Zoniënwoud vlakbij. Ik ben dus echt trots om een instelling als het IRSA op ons grondgebied te mogen verwelkomen in een nieuw, elegant en open gebouw, dat illustreert hoe de leefomgeving een belangrijke rol speelt in de ontplooiing waar we allemaal recht op hebben.”

Een nieuwe infrastructuur die de architecturale en stedenbouwkundige kwaliteit van de site verrijkt

De hedendaagse architectuur van het project voelt zich duidelijk thuis op de IRSA-site, wat tot uiting komt in de bouwhoogte en de toegepaste materialen en kleuren.  De twee gebouwen beslaan een oppervlakte van in totaal 3.200 m². Elke ruimte is ontworpen, uitgevoerd en aangepast voor minder validen.  Er is bijzondere aandacht besteed aan de toegankelijkheid rondom het gebouw: gelijkvloerse instap aan de zeven toegangen tot het gebouw, een rechtstreekse verbinding tussen de beide gebouwen op kelderniveau, knooppunten voor intern verkeer met twee liften, brede gangen en grote, aangepaste badkamers.

L’Aubier

Al ruim 180 jaar staat het IRSA, onder impuls van de congregatie van de zusters van liefde, in voor de opvang en scholing van zintuiglijk gehandicapte kinderen. Eens volwassen slaagt een aantal onder hen er echter niet in om in een gewoon arbeidstraject te stappen of aan de slag te gaan in een beschutte werkplaats (vandaag maatwerkbedrijf). Doorgaans bestaat het probleem uit de combinatie van een zintuiglijke deficiëntie met een mentale beperking en contact-, gedrags- of bewegingsstoornissen. Om tegemoet te komen aan de behoeften van deze mensen riep het IRSA l’Aubierin het leven. Deze bestaat uit een dagcentrum en een verblijfscentrum, waar respectievelijk 40 en 30 volwassenen terechtkunnen. Het centrum verzorgt een panel aan activiteiten in uiteenlopende domeinen zoals cultuur, muziek, sport, uitstappen, creatieve expressie, recreatie, welzijn e.d. De werkzaamheden spitsen zich ook toe op de verwezenlijking van specifieke projecten waarbij de aandacht uitgaat naar de maatschappelijke participatie en inclusie van de betrokkenen in verhouding tot hun vaardigheden.